Układ SI

Wzorzec kilograma

Układ SI (franc. Système International d'Unités) - Międzynarodowy Układ Jednostek Miar zatwierdzony w 1960 (później modyfikowany) przez Generalną Konferencję Miar. Jest stworzony w oparciu o metryczny system miar. W Polsce układ SI obowiązuje od 1966, obecnie został on oficjalnie przyjęty przez wszystkie kraje świata z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych, Liberii i Birmy. Jednostki w układzie SI dzielą się na podstawowe i pochodne.

Spis treści

[edytuj] Historia

Daty przyjęcia układu SI przez poszczególne państwa. Czarny kolor oznacza, że kraj do dziś nie przyjął sytemu.

Układ SI powstał ze starego układu MKS, do którego należał metr, kilogram i sekunda. W 1954 roku dołączono jako podstawowe jednostki amper, kelwina oraz kandelę, natomiast sam Międzynarodowy Układ Jednostek Miar został zatwierdzony na XI Generalnej Konferencji Miar w 1960 roku. Po obradach XIV Generalnej Konferencji Miar w 1971 r. do klasy jednostek podstawowych został włączony mol określający liczność materii. Natomiast na XX, w październiku 1995 roku do klasy jednostek pochodnych włączono jednostki występujące dotychczas jako jednostki uzupełniające - radian i steradian.

[edytuj] Jednostki podstawowe

Obecnie układ SI zawiera 7 jednostek podstawowych. [1]

Nazwa Jednostka Wielkość fizyczna
metr m długość
kilogram kg masa
sekunda s czas
amper A natężenie prądu elektrycznego
kelwin K temperatura
kandela cd natężenie światła, światłość
mol mol liczność materii

[edytuj] Dawne jednostki uzupełniające (obecnie zaliczane do jednostek pochodnych)

Nazwa Jednostka Wielkość fizyczna Informacje dotyczące jednostki (liczby niemianowane)
radian rad miara kąta płaskiego [\mbox{rad}]=\left[ \frac{\mbox{m}}{\mbox{m}} \right]=[1]
steradian sr miara kąta bryłowego [\mbox{sr}]=\left[ \frac{\mbox{m}^2}{\mbox{m}^2} \right]=[1]

[edytuj] Jednostki pochodne

 Osobny artykuł: Jednostka pochodna układu SI.

Jednostkami pochodnymi nazywamy wszystkie pozostałe jednostki wielkości fizycznych, zarówno te posiadające własne nazwy jak np. wat (W) czy dioptria (δ), jak i te, które ich nie posiadają i są wyrażane za pomocą jednostek podstawowych, np. przyspieszenie nie posiada swojej nazwy jednostki i wyrażane jest za pomocą metra i sekundy - \frac m {s^2}

[edytuj] Przedrostki układu SI

 Osobny artykuł: Przedrostek SI.

Przyjęte oficjalnie na XI Generalnej Konferencji Miar w 1960 roku są nazwami (prefiksami) dla przeliczników dziesiętnych jednostek.[2] Poza kilogramem wszystkie jednostki podstawowe nie są spotęgowane i nie posiadają przedrostków.

[edytuj] Inne układy jednostek miar

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Jednostki podstawowe na oficjalnej stronie Bureau International des Poids et Measures - http://www.bipm.org/en/si/base_units/
  2. ↑ Tabela przedrostków na stronie BIMP - http://www.bipm.org/en/si/si_brochure/chapter3/prefixes.html