Argon

Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: Argon – postać ze Śródziemia.
Cl – Ar – K
 
Ne
Ar
Kr  
 
 

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.* Argon, Ar, 18
Własności metaliczne gaz szlachetny
Grupa, okres, blok 18 (VIIIA), 3, p
Gęstość, twardość 1,784 kg/m³, bd
Kolor bezbarwny
Własności atomowe
Masa atomowa 39,948 u
Promień atomowy (obl.) bd (71) pm
Promień kowalencyjny 97 pm
Promień van der Waalsa 188 pm
Konfiguracja elektronowa [Ne]3s²3p6
e- na poziom energetyczny 2, 8, 8
Stopień utlenienia 0
Własności kwasowe tlenków nieznane
Struktura krystaliczna regularna ściennie
centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia gazowy
Temperatura topnienia 83,8 K
(-189,35 °C)
Temperatura wrzenia 87,3 K
(-185,85°C)
Objętość molowa 22,56×10-6 m³/mol
Ciepło parowania 6,447 kJ/mol
Ciepło topnienia 1,188 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej bd
Prędkość dźwięku 319 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność bd (Pauling)
3,20 (Allred)
Ciepło właściwe 520 J/(kg*K)
Przewodność właściwa bd
Przewodność cieplna 0,01772 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny 1520,6 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny 2665,8 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny 3931 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny 5771 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny 7238 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny 8781 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny 11995 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny 13842 kJ/mol

Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r.
36Ar 0,336% stabilny izotop z 18 neutronami
37Ar {syn.} 35,04 dni w.e. 0,814 37Cl
38Ar 0,063% stabilny izotop z 20 neutronami
39Ar {syn.} 269 lat β- 0,565 39K
40Ar 99,6% stabilny izotop z 22 neutronami
42Ar {syn.} 32,9 lat β- 0,599 42K

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu

Argon (Ar, łac. argon) – pierwiastek chemiczny będący gazem szlachetnym. Argon wyodrębnili i zidentyfikowali Lord Rayleigh i sir William Ramsay w 1894 roku. W roku 2000 doniesiono o otrzymaniu pierwszego związku argonu, fluorowodorku HArF (Nature 406, 874 – 876 (2000)).

Atomy argonu mogą zostać uwięzione w sieci innych cząsteczek tworząc klatraty, np. Ar6(H2O)46 i Ar(hydrochinon)3.

Izotopy stabilne to 36Ar, 38Ar i 40Ar.

Występujący na Ziemi argon ma wyższą masę atomową niż następny po nim potas. Jest to spowodowane tym, że nietrwały izotop potasu 40K przechodzi w argon (prawie cały argon na Ziemi pochodzi właśnie z tego źródła), natomiast dominujący izotop potasu 39K jest stabilny. W atmosferze ziemskiej występuje w ilości 0,934% objętościowo.

Argon jest wykorzystywany do procesów chemicznych potrzebujących niereaktywnej atmosfery, jeśli nawet atmosfera azotu byłaby zbyt reaktywna. Z tego samego powodu jest jednym z podstawowych gazów (obok dwutlenku węgla) stosowanych w spawaniu w atmosferze ochronnej. Jego zaletą jako atmosfery ochronnej jest też jego większa gęstość od gęstości powietrza, dzięki czemu nie jest wypierany z nieszczelnej aparatury, lecz "ściele" się na jej dnie. Używa się go też w żarówkach, a dzięki niższej od powietrza przewodności cieplnej, podobnie jak krypton, wykorzystywany jest do wypełniania szyb zespolonych w nowoczesnych oknach. Argonem są wypełniane dyski twarde komputerów, w celu mniejszego zużycia się talerzy i głowicy czytającej.

Argon nie ma żadnego znaczenia biologicznego.

Skroplenie argonu (a także jego zestalenie) zostało dokonane po raz pierwszy przez polskiego fizyka i chemika, profesora UJ w Krakowie Karola Olszewskiego w 1895 roku.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Argon